ร้านค้าส่วนใหญ่ย้ายมาไลฟ์สด TikTok ผ่าน OBS เพราะอยากได้ภาพที่ดีขึ้น แต่ระหว่างทางกลับทำตะกร้าหาย แอป TikTok บนมือถือทำงานสองอย่างพร้อมกัน คือส่งภาพ และคุมฝั่งร้านค้า ทั้งถุงสินค้า สินค้าที่ปักไว้ และดีลแฟลชเซล ส่วน OBS ทำแค่อย่างแรกอย่างเดียว ทันทีที่เปลี่ยนมาไลฟ์ผ่าน OBS ภาพกับปุ่มขายของจะแยกกันอยู่คนละที่ และคำบ่นว่า "ไลฟ์แล้วไม่ปักตะกร้า" ที่เราได้ยินจากร้านค้าไทยเกือบทั้งหมดก็มีต้นเหตุมาจากเรื่องนี้เรื่องเดียว
บทความนี้คือคู่มือฉบับคนคุมห้องไลฟ์ ว่าด้วยการไลฟ์ TikTok Shop ผ่าน OBS ตั้งแต่อุปกรณ์ที่ต้องมี ขั้นตอนตั้งค่า เช็กลิสต์ก่อนกดไลฟ์ ไปจนถึงสาเหตุจริงที่สินค้าไม่ขึ้นตะกร้า เขียนโดยทีม Room Operation ที่คุมระบบ OBS จากสตูดิโอในกรุงเทพฯ ทุกสัปดาห์
01. OBS คืออะไร ทำไมร้านค้าถึงไลฟ์ TikTok ผ่าน OBS
OBS (Open Broadcaster Software) คือโปรแกรมถ่ายทอดสดแบบโอเพนซอร์สที่ใช้ฟรี ทำหน้าที่รวมภาพจากหลายกล้อง กราฟิก และเสียง ให้เป็นสัญญาณเดียว แล้วส่งขึ้นแพลตฟอร์มผ่าน RTMP ด้วย stream key สำหรับร้านค้า OBS ให้สี่อย่างที่มือถือให้ไม่ได้ คือกล้องมากกว่าหนึ่งตัว (ภาพกว้างเห็นแม่ค้าหรือ MC และภาพใกล้เห็นเนื้อสินค้าหรือแพ็กเกจ) เฟรมไลฟ์ที่มีหัวไลฟ์ ป้ายคูปอง และป้ายของแถมค้างอยู่บนจอตลอดไลฟ์ เสียงที่ชัดผ่านไมโครโฟนจริง และทางเลือกในการส่งภาพเดียวกันไปอีกแพลตฟอร์มหนึ่งพร้อมกัน
OBS ไม่ใช่ทางเดียวในการไลฟ์จากคอมพิวเตอร์ TikTok เองก็มีโปรแกรมบนคอมชื่อ TikTok LIVE Studio แต่ละทางเหมาะกับร้านค้าคนละแบบ
| วิธีไลฟ์ | การคุมภาพ | การคุมร้านค้า | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| แอปบนมือถือ | กล้องเดียว เอฟเฟกต์พื้นฐาน | อยู่ในแอป ปักตะกร้าจากหน้าจอเดียวกัน | แม่ค้าที่ไลฟ์คนเดียว ไลฟ์สั้น ๆ ลองสินค้าใหม่ |
| TikTok LIVE Studio | จัดซีนและแหล่งภาพบนคอม | ใช้เครื่องมือของ TikTok ควบคู่กัน | ร้านที่เริ่มย้ายมาไลฟ์บนคอมและไลฟ์แค่ TikTok |
| OBS + stream key | เต็มรูปแบบ หลายกล้อง เฟรมไลฟ์ มิกซ์เสียง ไลฟ์สองแพลตฟอร์ม | แยกกัน ต้องคุมผ่าน LIVE Manager บนอีกจอ | แบรนด์ที่มีเซ็ต มีเฟรมไลฟ์ และมีคนคุมห้อง |
OBS ส่งแค่ภาพ ตะกร้าอยู่อีกที่หนึ่ง จัดคนให้พอทั้งสองงาน
02. ของที่ต้องมีก่อนไลฟ์ผ่าน OBS ครั้งแรก
- คอมพิวเตอร์ที่เข้ารหัสภาพได้โดยไม่เฟรมตก เครื่องที่กระตุกตอนเทสต์เงียบ ๆ จะกระตุกหนักกว่าเดิมตอนคนดูเยอะ ซึ่งเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด
- กล้อง เว็บแคมใช้ได้ กล้องมิเรอร์เลสต่อผ่านแคปเจอร์การ์ดหรือ USB จะดีกว่า และกล้องสองมุมให้ผลดีกว่ากล้องแพงตัวเดียว
- stream key และ server URL ของบัญชีร้านค้า จากเครื่องมือผู้ขายของ TikTok สิทธิ์ไลฟ์จากคอมขึ้นกับเงื่อนไขที่ TikTok กำหนดและเปลี่ยนได้ตลอด ควรเช็กว่าบัญชีมีสิทธิ์ตั้งแต่สัปดาห์ที่วางแผนไลฟ์ ไม่ใช่เช็กในวันไลฟ์
- จอที่สอง หรือคนที่สอง สำหรับ LIVE Manager เพราะเมื่อไลฟ์ผ่าน OBS ที่นี่คือที่เพิ่มสินค้าและปักตะกร้า
- อินเทอร์เน็ตแบบสายเป็นหลัก และอินเทอร์เน็ตสำรองที่เทสต์แล้ว เช่น ฮอตสปอต 5G ที่เคยลองไลฟ์ผ่านจริง
- แคนวาสแนวตั้ง ตั้งค่า base และ output resolution ใน OBS เป็น 1080×1920 ภาพจะเต็มจอมือถือ ไม่มีขอบดำบนล่าง
- ไมโครโฟนและหูฟัง สำหรับ MC และหูฟังสำหรับคนที่คอยฟังเสียงที่ออกอากาศจริง
03. ขั้นตอนตั้งค่า OBS เชื่อมกับ TikTok Shop
TikTok เปลี่ยนชื่อและตำแหน่งเมนูใน Seller Center ได้โดยไม่แจ้งล่วงหน้า ด้านล่างจึงเป็นลำดับการทำงาน ไม่ใช่การบอกว่าต้องกดปุ่มไหน ควรเช็กชื่อเมนูล่าสุดในศูนย์ช่วยเหลือของ TikTok Shop ในสัปดาห์ที่ตั้งค่า
- สร้างเซสชันไลฟ์ก่อน ใน LIVE Manager ให้สร้างเซสชัน ตั้งชื่อไลฟ์และภาพปก แล้วเพิ่มสินค้าหรือชุดสินค้าก่อนเริ่มไลฟ์ ขั้นนี้คือขั้นที่ผูกร้านค้าเข้ากับสัญญาณไลฟ์
- คัดลอก stream key และ server URL ใหม่ ของเซสชันนั้น key ผูกกับบัญชี และในทางปฏิบัติก็ผูกกับเซสชันด้วย key ที่เซฟไว้จากไลฟ์ก่อนหน้าให้ถือว่าน่าสงสัยไว้ก่อน
- ใน OBS ตั้งค่า Service เป็น Custom แล้ววาง server URL และ key
- จัดซีน ได้แก่ ซีนเปิดไลฟ์ ซีน MC หลัก ซีนภาพใกล้สินค้า และซีน "เดี๋ยวกลับมา" ที่ตัดไปได้ทันที
- วางเฟรมไลฟ์เป็นเลเยอร์บนสุด และกันหัวไลฟ์กับป้ายต่าง ๆ ให้พ้นส่วนที่ TikTok ใช้ ทั้งช่องคอมเมนต์ ถุงสินค้า และแถบด้านบน
- เทสต์บนมือถือของคนดู ไม่ใช่ดูแค่ในแดชบอร์ด เช็กภาพ เสียง และดูว่าสินค้าที่ปักขึ้นจริงหรือไม่
- เริ่มไลฟ์จาก OBS แล้วเช็กใน LIVE Manager ว่าเซสชันรับสัญญาณแล้ว และรายการสินค้าอยู่ครบ
04. ทำไมสินค้าไม่ขึ้นตะกร้า (ไม่ปักตะกร้า) สาเหตุที่พบบ่อย
การปักตะกร้า (Basket Pinning) คือสิ่งที่เปลี่ยนคนดูให้เป็นคนซื้อได้ในการแตะครั้งเดียว ตะกร้าที่ไม่ขึ้นจึงเป็นความเสียหายที่แพงที่สุดของไลฟ์ขายของ บางสาเหตุเป็นปัญหาฝั่งแพลตฟอร์ม ไม่มีเช็กลิสต์ไหนรับประกันได้ทุกครั้ง แต่หกข้อนี้คือสิ่งที่เราเจอบ่อยที่สุด
1. ผูกสินค้าไว้กับเซสชันอื่น
เจอบ่อยที่สุด สินค้าที่เพิ่มไว้ในเซสชันเมื่อวาน หรือในเซสชันของอีกบัญชีหนึ่ง จะไม่ขึ้นในไลฟ์วันนี้ ให้เช็กเซสชันก่อนเช็กอย่างอื่นทุกครั้ง
2. สินค้ายังขายไม่ได้ ณ ตอนนั้น
สินค้าที่รอตรวจสอบหรือไม่ผ่านการอนุมัติ สินค้าหมด ตัวเลือกย่อยที่ไม่มีสต็อก หรือโปรโมชันที่ยังไม่เริ่ม ล้วนทำให้สินค้าไม่ขึ้นในถุง หรือขึ้นเป็นสีเทากดซื้อไม่ได้
3. ไลฟ์จากบัญชีที่ไม่ใช่บัญชีขาย
แบรนด์ส่วนใหญ่มีบัญชีร้านค้า และมีบัญชีครีเอเตอร์ นายหน้า หรือ MC แยกกัน ถ้าไลฟ์จากบัญชีที่ไม่ได้รับสิทธิ์ขายสินค้าชุดนั้น ก็จะได้ไลฟ์ที่ไม่มีตะกร้า
4. ใส่สินค้าหรือปักตะกร้าเกินจำนวนที่แพลตฟอร์มกำหนด
TikTok จำกัดจำนวนสินค้าต่อไลฟ์และวิธีการปัก ตัวเลขเหล่านี้แพลตฟอร์มเป็นคนกำหนดและเปลี่ยนได้ ให้เช็กกฎล่าสุดใน Seller Center แทนการเชื่อตัวเลขจากบล็อก รวมถึงบทความนี้ด้วย และตัดรายการให้เหลือเฉพาะสินค้าที่อยู่ในคิวรายการจริง
5. ปักแล้วขึ้นช้า เพราะเน็ตหรือแอปค้าง
เน็ตฝั่งคนคุมห้องช้า แอปค้าง หรือคนดูใช้แอปเวอร์ชันเก่า อาจทำให้สินค้าที่ปักขึ้นช้าหรือไม่ขึ้นเลยสำหรับคนดูบางคน ให้ปักล่วงหน้าไม่กี่วินาทีก่อน MC เริ่มพูดถึงสินค้า และให้เพื่อนในทีมถือมือถือคอยดูว่าคนดูเห็นอะไร
6. ข้อความบนเฟรมกับของในตะกร้าไม่ตรงกัน
ทางเทคนิคไม่ใช่ "ไม่ปักตะกร้า" แต่ได้คอมเมนต์แบบเดียวกัน คือ หาดีลที่บอกบนจอไม่เจอ เมื่อเฟรมไลฟ์โฆษณาดีลที่ตะกร้าไม่ได้แสดง เพราะโปรโมชันยังไม่เริ่ม จบไปแล้ว หรือใช้กับตัวเลือกอื่น คนดูจะเข้าใจว่าสินค้าหาย ให้ล็อกข้อความบนเฟรมให้ตรงกับสิ่งที่ตั้งไว้ในร้านจริง และแก้ทั้งสองอย่างไปพร้อมกัน
ปัญหาที่ดูเหมือนบั๊กของแพลตฟอร์ม แต่จริง ๆ คือปัญหาการจัดคน
คนเดียวคุมซีน ฟังเสียง อ่านคอมเมนต์ และปักตะกร้า พอถึงช่วงที่ยุ่งที่สุดของไลฟ์ คือตอนเปิดดีล เขากำลังสลับไปกล้องภาพใกล้ ตะกร้าเลยขึ้นช้า คนดูถามว่าสินค้าอยู่ไหน MC ต้องถ่วงเวลา แล้วทีมก็โทษ TikTok เมื่อไลฟ์ผ่าน OBS การปักตะกร้าคืองานหนึ่งตำแหน่ง ต้องมีคนรับผิดชอบโดยเฉพาะ
05. เช็กลิสต์ก่อนกดไลฟ์
| เช็กอะไร | เมื่อไร | ใครทำ |
|---|---|---|
| สร้างเซสชันแล้ว เพิ่มสินค้าแล้ว ตั้งเวลาโปรโมชันแล้ว | วันก่อนไลฟ์ และอีกครั้งหนึ่งชั่วโมงก่อนไลฟ์ | แอดมินร้าน |
| คัดลอก stream key ใหม่ของเซสชันนี้ | 30 นาทีก่อนไลฟ์ | คนคุมห้อง |
| แคนวาสแนวตั้ง จัดซีนครบ เฟรมไม่ทับส่วนของแพลตฟอร์ม | 30 นาทีก่อนไลฟ์ | คนคุมห้อง |
| ตั้งระดับเสียงจากเสียงพูดจริงของ MC | 20 นาทีก่อนไลฟ์ | คนคุมห้อง |
| เน็ตสำรองเทสต์แล้ว ไม่ใช่แค่เสียบไว้ | 20 นาทีก่อนไลฟ์ | คนคุมห้อง |
| มือถือเทสต์ล็อกอินไว้ เพื่อดูตะกร้าในมุมคนดู | 10 นาทีก่อนไลฟ์ | โปรดิวเซอร์ |
| คิวรายการ (Rundown) ที่มีจังหวะปักตะกร้าของทุกสินค้า | ก่อนเริ่มไลฟ์ | โปรดิวเซอร์และ MC |
06. เมื่อ OBS หลุดกลางไลฟ์ ทำยังไง
ทุกทีมที่ไลฟ์บ่อยพอจะต้องเจอสัญญาณหลุดสักวัน สิ่งที่ตัดสินว่าจะเป็นแค่สะดุดเล็ก ๆ หรือเสียไลฟ์ทั้งไลฟ์ คือสิ่งที่เตรียมไว้ก่อนหน้า
- เปิดการเชื่อมต่อใหม่อัตโนมัติ (Automatically Reconnect) ในการตั้งค่าขั้นสูงของ OBS เพื่อให้หลุดสั้น ๆ แล้วกลับมาเองโดยไม่ต้องรีสตาร์ต
- เผื่อความเร็วอัปโหลด ตั้งบิตเรตให้ต่ำกว่าความเร็วอัปโหลดที่เทสต์ได้อย่างสบาย ๆ อย่าตั้งชนเพดาน
- สลับไปเน็ตสำรอง ระหว่างนั้นให้ MC พูดถึงสินค้าตัวปัจจุบันต่อตามสคริปต์ที่เตรียมไว้ ไม่ปล่อยให้เงียบ
- มีแผนสำรองไลฟ์จากมือถือที่ซ้อมแล้ว สำหรับกรณีที่ OBS ไม่กลับมาจริง ๆ โดยมีสินค้าอยู่ในเซสชันแล้ว
- จดว่าหลุดตอนไหน ที่จุดไหน ถ้าหลุดซ้ำที่จุดเดิม มักเป็นสาเหตุฝั่งเรา เช่น เครื่องเข้ารหัสไม่ทัน Wi-Fi แย่งกันใช้ หรือซีนที่หนักเกินไป
07. จ้างทีม Room Operation ดูแล OBS ให้ หรือทำเอง
คุม OBS เองได้จริงสำหรับแบรนด์ที่ไลฟ์บ่อยพอจะมีคนคุมห้องที่ผ่านการเทรนประจำหนึ่งคน ต้นทุนจริงคือสมาธิ คนเดียวไม่สามารถคุมซีน เสียง ตะกร้า และคอมเมนต์ แล้วยังสังเกตทันว่าเน็ตสำรองหลุดไปแล้ว ทางสายกลางคือ Room Operation แบรนด์นำ MC ของตัวเองมา ส่วนสตูดิโอเตรียมห้องไลฟ์ ระบบถ่ายทอดสด และทีมคุมห้อง ส่วนแบรนด์ที่ยังไม่มี MC สามารถจ้างไลฟ์สดแบบครบวงจรที่มี MC ให้ด้วย
Limitless อยู่ตรงไหน
Limitless Studio คือบริษัทรับไลฟ์สดครบวงจรในกรุงเทพฯ ห้องไลฟ์ของเราใช้ระบบถ่ายทอดสด OBS กล้อง Sony ZV-E10 II ไฟซอฟต์บ็อกซ์ และโต๊ะคุมไลฟ์ ไลฟ์สองแพลตฟอร์มพร้อมกันได้เมื่อแบรนด์ต้องการ ดูได้ที่สตูดิโอของเรา เรารับ Room Operation สำหรับแบรนด์ที่มี MC ของตัวเอง และรับไลฟ์ครบวงจรพร้อมMC ที่ผ่านการเทรนสำหรับแบรนด์ที่ยังไม่มี รวมถึงไลฟ์ TikTok Shopโดยเฉพาะ ได้รับการรับรองเป็น TikTok Strategic Agency, Shopee Premium Enabler และ Lazada Star Enabler ไลฟ์มาแล้วกว่า 10,000 ชั่วโมงตั้งแต่ปี 2020
คำถามที่พบบ่อย
ไลฟ์สด TikTok ผ่าน OBS ต้องใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง?
ต้องมีคอมพิวเตอร์ที่เข้ารหัสภาพได้โดยไม่เฟรมตก กล้องอย่างน้อยหนึ่งตัว (เว็บแคมใช้ได้ กล้องมิเรอร์เลสต่อผ่านแคปเจอร์การ์ดจะดีกว่า) ไมโครโฟน อินเทอร์เน็ตแบบสายที่เสถียรพร้อมเน็ตสำรองที่เทสต์แล้ว และ stream key กับ server URL ของบัญชีร้านค้าจากเครื่องมือผู้ขายของ TikTok ถ้าไลฟ์ขายของ ควรมีจอที่สองหรือคนที่สองคอยคุม LIVE Manager เพราะเมื่อไลฟ์ผ่าน OBS ที่นั่นคือที่เพิ่มสินค้าและปักตะกร้า และตั้งแคนวาสใน OBS เป็นแนวตั้ง 1080×1920 เพื่อให้ภาพเต็มจอมือถือ
ทำไมไลฟ์ TikTok แล้วสินค้าไม่ขึ้นตะกร้า (ไม่ปักตะกร้า)?
สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือสินค้าไม่ได้ผูกกับเซสชันไลฟ์ที่กำลังส่งสัญญาณอยู่ เช่น ไปเพิ่มไว้ในเซสชันก่อนหน้า หรือในอีกบัญชีหนึ่ง สาเหตุอื่นคือสินค้ารอตรวจสอบ สินค้าหมด หรือโปรโมชันยังไม่เริ่ม ไลฟ์จากบัญชีที่ไม่ได้รับสิทธิ์ขายสินค้าชุดนั้น ใส่สินค้าหรือปักเกินจำนวนที่แพลตฟอร์มกำหนดในตอนนั้น และเน็ตฝั่งคนคุมห้องช้าหรือคนดูใช้แอปเวอร์ชันเก่า บางสาเหตุเป็นปัญหาฝั่งแพลตฟอร์ม เช็กลิสต์จึงช่วยลดปัญหาได้ แต่ไม่ได้ทำให้หายขาด
OBS กับแอป TikTok ไลฟ์ปกติ ต่างกันยังไง แบบไหนดีกว่า?
แอปใช้ง่ายกว่า กล้องเดียวและปักตะกร้าได้จากหน้าจอเดียวกัน เหมาะกับแม่ค้าที่ไลฟ์คนเดียวหรือไลฟ์สั้น ๆ ส่วน OBS ให้ใช้หลายกล้อง ใส่เฟรมไลฟ์ มิกซ์เสียงได้จริง และไลฟ์ไปอีกแพลตฟอร์มพร้อมกันได้ แต่ภาพกับการคุมร้านค้าจะแยกกัน ต้องมีคนคุม LIVE Manager ควบคู่ไปด้วย สำหรับแบรนด์ที่มีเซ็ต มีเฟรม และไลฟ์เป็นประจำ OBS มักคุ้มกว่า แต่ถ้าเพิ่งเริ่มลอง ใช้แอปก็พอ
ถ้า OBS หลุดหรือสัญญาณหลุดระหว่างไลฟ์ต้องทำยังไง?
เตรียมไว้ก่อนเกิดเหตุ คือเปิดการเชื่อมต่อใหม่อัตโนมัติใน OBS ตั้งบิตเรตให้ต่ำกว่าความเร็วอัปโหลดที่เทสต์ได้อย่างสบาย ๆ และมีเน็ตสำรองที่เทสต์แล้วจริง เมื่อสัญญาณหลุด ให้สลับไปเน็ตสำรอง ให้ MC พูดถึงสินค้าตัวปัจจุบันต่อไม่ปล่อยให้เงียบ และใช้แผนสำรองไลฟ์จากมือถือที่ซ้อมไว้ถ้า OBS ไม่กลับมา หลังไลฟ์ให้จดว่าหลุดตอนไหนที่จุดไหน เพราะถ้าหลุดซ้ำที่จุดเดิม มักเป็นสาเหตุฝั่งเราเอง
ไม่มีทีมดูแลระบบ OBS จ้างบริษัทรับไลฟ์ให้ดูแลได้ไหม?
ได้ รูปแบบที่ใช้กันเรียกว่า Room Operation แบรนด์นำ MC ของตัวเองมา ส่วนสตูดิโอเตรียมห้องไลฟ์ ระบบถ่ายทอดสด OBS และทีมคุมห้องที่ดูแลซีน เสียง และการปักตะกร้าให้ แบรนด์ที่ยังไม่มี MC สามารถจ้างไลฟ์สดแบบครบวงจรที่มี MC ผ่านการเทรนให้ด้วย Limitless Studio ให้บริการทั้งสองแบบจากสตูดิโอในกรุงเทพฯ ในฐานะ TikTok Strategic Agency ที่ได้รับการรับรอง
ให้ทีม Room Operation ของเรา ดูแลระบบ OBS ให้ทุกไลฟ์
นำ MC ของคุณมา เราคุมห้อง ระบบถ่ายทอดสด และตะกร้าให้ หรือจ้างทั้งทีมพร้อม MC ที่ผ่านการเทรน ทักไลน์ @lestudio
ดูบริการรับไลฟ์สด → คุยกับเราอ่านต่อ: LIVE GMV Max คืออะไร · คู่มือจ้างไลฟ์สด · 5 เคล็ดลับไลฟ์ TikTok Shop